Website-onderhoud: wat er misgaat als je het jaren overslaat

Waarom stilstaan niet hetzelfde is als veilig zijn

Een site die je niet aanraakt, verandert niet — maar de wereld eromheen wel. In de software waar je site op draait worden voortdurend lekken gevonden en gedicht. Wie de updates niet installeert, blijft achter met een bekend lek, en bekende lekken worden geautomatiseerd afgezocht.

Dat is niet persoonlijk: niemand heeft het op jouw bakkerij gemunt. Er lopen scripts over het hele internet die zoeken naar versies met een bekend gat. Zo komt een kleine site zonder waardevolle gegevens tóch in de problemen — meestal om er spam mee te versturen of bezoekers door te sturen.

De drie dingen die in de praktijk misgaan

In volgorde van hoe vaak we ze tegenkomen:

• Verouderde onderdelen. Vooral bij sites met veel plugins: elk onderdeel is een eigen stukje software met een eigen updateritme. Eén vergeten uitbreiding is genoeg.
• Een verlopen beveiligingscertificaat. Bezoekers krijgen dan een waarschuwing dat je site niet veilig is, en dat is precies het moment waarop iemand wegklikt. Dit hoort automatisch te verlengen; controleer of dat zo is.
• Een back-up die niet werkt. Bijna iedereen heeft er een; veel minder mensen hebben ooit geprobeerd hem terug te zetten. Een bestand op een schijf is nog geen back-up — dat weet je pas als je hem een keer hebt hersteld.

Wat er in een onderhoudsabonnement hoort te zitten

"Onderhoud" is een rekbaar woord. In de markt lopen de bedragen van enkele tientjes tot een paar honderd euro per maand, en het verschil zit in wat eronder valt. Vraag door op deze punten:

• Hoe vaak worden updates geïnstalleerd, en wordt er na een update gecontroleerd of de site het nog doet?
• Hoe vaak wordt er een back-up gemaakt, waar staat die, en wanneer is er voor het laatst een teruggezet?
• Wat is de afgesproken reactietijd als de site eruit ligt, ook buiten kantooruren?
• Wordt er gemonitord, of merkt u het pas als een klant belt?
• Zitten er inhoudelijke wijzigingen bij, of alleen technisch onderhoud?
• Wat gebeurt er als de site gehackt blijkt: valt herstel eronder of is dat meerwerk?

Wat u zelf kunt doen zonder technische kennis

Ook zonder abonnement kunt u het grootste risico wegnemen met drie gewoontes.

Zorg dat u zelf toegang heeft tot uw domeinnaam en uw hosting, en dat die op uw eigen naam en e-mailadres staan. Dit is bij verreweg de meeste problemen het verschil tussen een vervelende middag en wekenlang gedoe.

Gebruik voor elk beheerdersaccount een eigen, lang wachtwoord en zet tweestapsverificatie aan waar het kan. De meeste 'hacks' zijn geen hack maar een hergebruikt wachtwoord.

En bekijk uw site eens per maand op uw telefoon. Niet technisch, gewoon kijken: laadt hij, klopt de informatie, werkt het contactformulier? Vul dat formulier ook echt een keer in.

Wat opruimen na een incident kost

Een besmette site opschonen is duurder dan een jaar onderhoud, en dat is nog niet het ergste. De schade zit meestal in wat erbij komt: een periode waarin bezoekers worden doorgestuurd naar rommel, e-mail vanaf uw domein die in spamfilters belandt en daar nog maanden last van houdt, en in het slechtste geval een waarschuwing van Google bij uw site in de zoekresultaten.

Daar komt bij dat herstel zonder werkende back-up betekent: opnieuw bouwen. Dan betaalt u niet voor opruimen maar voor een nieuwe site, en bent u de teksten en instellingen kwijt die er jaren in zijn gegroeid.